Ölçü Sınır
Çizgisi:
Sürekli ince çizgidir ve ölçü
konacak yüzeylerin kenar görünüşlerinden uzatılır.Ölçü sınır çizgisi ölçü
çizgisine
dik veya gerektiğinde
eğik,fakat birbirine paralel olarak çizilmelidir.ok başları ölçü sınır çizgisine
temas etmeli
ve ölçü sınır çizgisi ok başından 2-3 mm kadar dışarı uzatılmalıdır.Ölçü sınır çizgileri ölçü
çizgilerini
kesmemelidir.
Ok Başları:
Ölçü çizgilerini sınırlar ve ölçünün nereden nereye kadar
verildiğini belirtir.Ok başının uzunluğu 2.5-3
mm ve kalınlığı uzunluğunun üçte biri kadar alınır.Bir resim üzerindeki
bütün ölçü okları aynı büyüklükte olmalıdır.Ok başları ölçü çizgisi sınırları
içine çizilmelidir.Fakat yer dar ise,ok başları dışarıya alınabilir,bazen ok
başı yerine açıkça görülen noktalar konulabilir.
Ölçü
rakamları:
Düzgün ve okunaklı olarak ölçü çizgisinin üst tarafına ve
ortaya gelecek şekilde yazılmalıdır.rakamlarla çizgi arasında 1-1.5 mm.lik bir
boşluk bırakılmalıdır.Dar yerlerde ölçü rakamı ölçü çizgisinin uzantısı üzerine
sağ tarafa yazılmalıdır.
Ölçü
rakamları resmin tabanından veya sağ kenarından bırakılarak okunacak ve ölçü
çizgisine paralel olacak şekilde yazılmalıdır.
Paralel
ölçüler üst üste geldiği hallerde yanlış okumayı önlemek için rakamlar zikzaklı
olarak yazılmalıdır.
Kesit görünüşlerde
ölçü rakamının yazılacağı yerdeki tarama çizgileri çizilmemelidir.
ÖLÇÜLENDİRME
Bir cismin biçimi görünüşlerle belirtildikten sonra bu görünüşler üzerine
gerekli ölçüler, yüzey kaliteleri, toleranslar ve açıklamalar ilave edilerek
yapım için gerekli teknik resim tamamlanır.
Bir resim
ölçülendirilirken cismin nasıl üretileceği, üretim metotları cismin bitmiş hali
ve kullanıldığı yerdeki görevi zihinde canlandırılmalı her üretim safhası için
gerekli ölçüler düşünülmeli ve ondan sonra ölçüler konulmalıdır.
İmalatçının
ölçüleri hesaplamasını ve resim üzerinden ölçü almasını önlemek için ölçüle
eksiksiz verilmelidir.
Ölçüler
mümkün olduğu kadar işlemiş yüzeylere göre konulmalıdır.
Ölçülerin
gösterilmesi:
Bir ölçüyü meydana getiren, ölçü çizgileri, ölçü sınır
çizgileri oklar ve rakamlardır.
Ölçü
çizgisi:
Sürekli ince çizgidir ve uçları oklarla sınırlandırılır.ölçü
çizgisi görünüşün 10-12 m dışına
çizilir ve iki ölçü çizgisi arasında 8-10
mm boşluk bırakılır.Ölçü çizgileri birbirleriyle ve başka bir ölçüye ait
sınır çizgisi ile kesişmemelidir.Görünüşün çevre çizgileri ve eksen çizgileri
hiçbir suretle ölçü çizgisi olarak kullanılmamalıdır.
ÖLÇÜLENDİRMEDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1-Ölçüler
görünüşlerin dışına konulmalıdır.Okuma kolaylığı ve sadelik sağlayan bazı
ölçüler görünüşlerin içinde verilebilir.
2-Ölçüler yapım
usulü markalama ve kontrol işlemleri dikkate alınarak işlenmiş ana kenarlara
(yüzeyler) ve
eksenlere göre
verilmelidir.
3-Parçanın
yapımı için gerekli olan ölçüler konulmalı ve çeşitli görünüşlerde tekrar yazılmamalıdır.
4-Ölüler
parçanın biçiminin en iyi belirtildiği görünüşlerde verilmelidir.
5-Ölçü
çizgilerinin birbirini kesmemesi için küçük ölçüler önce, büyük ölçüler sonra
ve tam boy ölçüleri en dışa yerleştirilmelidir.
6-Ölçü sınır
(bağlama) çizgileri ve eksen çizgileri
iki görünüşü birleştirmemelidir.Verilen ölçü bir görünüşe ait olmalıdır.
7-Ölçü
çizgileri, küçük görünüşlerde resimlerden 8
mm büyük resimlerde 10-12 mm
dışarıya çizilmelidir.
8-Eksen
çizgileri uzatılarak bağlama çizgisi olarak kullanılabilir.Ancak bağlama
çizgisi eksen çizgisi özelliğini muhafaza eder.
9-Açıklama
yazıları yataya paralel yazılmalı, kısa ve öz olmalıdır.
10- Yapım anında
kendiliğinden meydana gelen yüzeylere ölçü konuşmamalıdır.
11-Büyülterek ve
küçülterek çizilmiş resimlerde verilen ölçüler parçanın gerçek ölçüleri
olmalıdır.
12-Aynı ölçüde
olan kısımların (örneğin deliklerin) bir tanesi ölçülendirilir.
13-Görünüşü
oluşturan ana çizgiler ve eksen çizgisi olarak kullanılmamalıdır.
